Theo WHO (Tổ chức y tế Thế Giới) tỷ lệ mù do đục thể thuỷ tinh tăng dần mỗi năm bất chấp những tiến bộ trong điều trị. Năm 2002 WHO ước tính mù do đục thể thuỷ tinh là hơn 17 triệu (47,8%) trong tổng số 37 triệu người mù trên toàn tế giới. Vậy bệnh đục thủy tinh thể là gì? Nguyên nhân và cách điều trị của căn bệnh này ra sao? Cùng Songkhoe.medplus.vn tìm hiểu bài viết dưới đây nhé!
Đục thủy tinh thế là gì?
Đục thủy tinh thể (cườm đá, cườm khô) là căn bệnh thường gặp ở người lớn tuổi. Thủy tinh thể là một dạng thấu kính trong suốt, hai mặt lồi. Nó là thành phần quan trọng giúp cho ánh sáng đi qua, giúp các tia sáng hội tụ đúng vào võng mạc. Bình thường, thủy tinh thể trong suốt. Nhưng khi thủy tinh thể bị đục, khi soi mắt sẽ thấy như có một viên bi mờ màu trắng ở tròng đen. Sự đục mờ ở thủy tinh thể ngăn không cho tia sáng lọt qua, kết quả là thị lực bệnh nhân suy giảm dẫn đến mù lòa.
Nguyên nhân dẫn đến bệnh đục thủy tinh thể ở người lớn tuổi?
Nguyên nhân thường gặp nhất gây đục thủy tinh thể là do lão hóa. Tuy nhiên, thực tế là càng ngày càng có nhiều người trẻ bị bệnh cườm đá. Do tác động liên tục từ môi trường ô nhiễm, tia cực tím, cùng tâm lý chủ quan, không chăm sóc đúng cách, bệnh cườm đá cũng ngày càng “trẻ hóa”.Một số nguyên nhân có thể gây bệnh đục thủy tinh thể bao gồm:
Nguyên nhân nguyên phát
- Do di truyền, mang tính bẩm sinh
- Do quá trình lão hóa tự nhiên gây ảnh hưởng tới dinh dưỡng cho thủy tinh thể. Thường gặp ở độ tuổi trên 50
Nguyên nhân thứ phát
- Mắc các bệnh khác tại mắt tái đi tái lại nhiều lần như : Viêm màng bồ đào
- Chấn thương về mắt
- Thường xuyên sử dụng các loại thuốc ảnh hưởng tới mắt. Chẳng hạn như corticoid, thuốc hạ mỡ máu nhóm statin, các thuốc chống loạn nhịp (amiodarone ), thuốc chống trầm cảm…
- Mắc các bệnh như tăng huyết áp, đái tháo đường, béo phì…
- Thường xuyên tiếp xúc với tia tử ngoại, tia X, ánh sáng tia chớp, tia hàn… Rối loạn dinh dưỡng, ỉa chảy mất nước, thiếu hụt các yếu tố chống oxi hoá, hút thuốc, uống rượu cũng là những yếu tố phối hợp quan trọng.
Các triệu chứng của bệnh cườm đá thường gặp
Triệu chứng chủ yếu của đục thủy tinh thể là nhìn mờ, kể cả khi đeo kính hoặc kính áp tròng. Ngoài ra còn có thể gặp các dấu hiệu sau:
- Nhảy cảm với ánh sáng, cảm thấy chói mắt khi nhìn vật gì sáng;
- Thấy quầng sáng quanh ánh đèn;
- Nhìn kém hơn vào ban đêm (quáng gà);
- Nhìn một hình thành hai hoặc có thể là nhiều hình;
- Độ kính đang đeo không ổn định;
- Nhìn màu sắc có vẻ nhạt hơn;
- Thấy hiện tượng ruồi bay, chấm đen hoặc các đốm đen xuất hiện trước mắt.
Các yếu tố làm tăng nguy cơ bị đục thủy tinh thể
Các yếu tố làm tăng nguy cơ bị đục thủy tinh thể của bạn bao gồm:
- Tuổi tác. Càng lớn tuổi thì nguy cơ của bệnh càng cao, đặc biệt là đối với những người trên 50 tuổi.
- Bệnh tiểu đường.
- Tiếp xúc quá nhiều với ánh sáng mặt trời.
- Hút thuốc.
- Béo phì.
- Huyết áp cao.
- Chấn thương mắt hoặc viêm.
- Đã từng phẫu thuật mắt.
- Sử dụng thuốc corticosteroid kéo dài
- Uống quá nhiều rượu bia.
- Thường xuyên bị stress, tiếp xúc môi trường khói bụi ô nhiễm…
Chẩn đoán bệnh cườm khô như thế nào?
Để xác định xem bạn có bị đục thủy tinh thể hay không, bác sĩ sẽ xem xét lịch sử và triệu chứng y khoa của bạn và thực hiện kiểm tra mắt. Bác sĩ của bạn có thể tiến hành một số xét nghiệm, bao gồm:
- Kiểm tra thị lực. Một bài kiểm tra thị lực sử dụng biểu đồ mắt để đo mức độ bạn có thể đọc một loạt các chữ cái. Mắt của bạn được kiểm tra từng cái một, trong khi mắt còn lại bị che. Sử dụng biểu đồ hoặc thiết bị xem với các chữ cái nhỏ dần, bác sĩ nhãn khoa xác định xem bạn có thị lực 20/20 hay thị lực của bạn có dấu hiệu suy giảm.
- Kiểm tra khe đèn. Bác sĩ mắt của bạn nhìn thấy các cấu trúc ở phía trước mắt của bạn dưới độ phóng đại của khe đèn. Nó giốn như kính hiển vi vì nó sử dụng một dòng ánh sáng cực mạnh, một khe, để chiếu sáng giác mạc, mống mắt, ống kính và khoảng trống giữa mống mắt và giác mạc của bạn. Các khe cho phép bác sĩ của bạn xem các cấu trúc này trong các phần nhỏ, giúp dễ dàng phát hiện bất kỳ bất thường nhỏ.
- Khám võng mạc. Bác sĩ mắt của bạn đặt giọt trong mắt của bạn để mở rộng đồng tử của bạn (giãn). Điều này làm cho việc kiểm tra võng mạc của bạn dễ dàng hơn. Sử dụng đèn chiếu sáng hoặc một thiết bị đặc biệt gọi là kính soi đáy mắt. Bác sĩ mắt của bạn có thể kiểm tra ống kính của bạn để tìm dấu hiệu của đục thủy tinh thể.
Những phương pháp điều trị bệnh cườm đá
Điều trị đục thủy tinh thể bằng thuốc
Đối với đục thủy tinh thể giai đoạn sớm, có thể cho đeo kính, hoặc dùng thuốc nhỏ mắt. Tuy nhiên các loại thuốc nhỏ mắt hiện nay chủ yếu chỉ giúp làm chậm tiến triển của đục thủy tinh thể chứ không điều trị hết đục. Các nhà khoa học đang nghiên cứu về một loại thuốc nhỏ mắt trị đục thủy tinh thể có tên là Lanosterol. Tuy nhiên, thuốc vẫn đang trong giai đoạn nghiên cứu lâm sàng và chưa được chấp thuận sử dụng rộng rãi.
Phẫu thuật đục thủy tinh thể
Phẫu thuật giúp thay thế thủy tinh thể bị đục bằng thuỷ tinh thể nhân tạo. Có 2 phương pháp thường được sử dụng hiện nay:
- Phương pháp mổ Phaco. Bác sĩ chuyên môn sẽ dùng dao rạch một vết nhỏ ở rìa ngoài giác mạc. Tiếp đó, dùng năng lượng siêu âm để chia nhỏ thủy tinh thể bị đục và hút bỏ ra ngoài. Cuối cùng, bác sĩ sẽ đặt thủy tinh thể nhân tạo vào. Đây là phương pháp rộng rãi với chi phí phù hợp. Tuy nhiên nó không có hiệu quả với các trường hợp nặng.
- Phương pháp mổ bằng Lazer. Đây là phương pháp sử dụng tia Lazer để tạo vết rạch chĩnh sac trên giác mạc. Tuy nhiên phương pháp này có chi phí rất cao, và chưa được sử dụng rộng rãi.
Bệnh đục thủy tinh thể là bệnh nguy hiểm diễn biến dẫn tới mù lòa ảnh hưởng rất lớn tới chất lượng cuộc sống của người bệnh. Khi có các dấu hiệu nghi ngờ bệnh nên khám và điều trị bệnh sớm tránh các nguy cơ dẫn đến mù lòa. Hiện nay phẫu thuật mắt đã có bước cải tiến rất lớn, điều trị hiệu quả mà thời gian phục hồi nhanh, ít xảy ra biến chứng.
Một số cách phòng ngừa bệnh đục thủy tinh thể mà bạn nên biết
Để hạn chế các nguy cơ mắc bệnh đục thủy tinh thể, bạn nên:
- Bảo vệ mắt bạn khỏi tia UVB bằng cách đeo kính râm bên ngoài;
- Khám mắt thường xuyên;
- Từ bỏ thói quen hút thuốc lá;
- Bổ sung các loại trái cây và rau quả có chứa chất chống oxy hóa;
- Duy trì cân nặng;
- Kiểm soát bệnh tiểu đường và các điều kiện y tế khác.
Khi nào bạn cần gặp bác sĩ?
Đặt lịch hẹn khám mắt ngay nếu bạn nhận thấy bất kỳ thay đổi nào trong tầm nhìn của bạn. Nếu bạn phát triển thay đổi thị lực đột ngột. Chẳng hạn như nhìn đôi hoặc chớp sáng, đau mắt đột ngột hoặc đau đầu đột ngột, hãy đi khám bác sĩ ngay. Một số phòng khám mắt uy tín mà bạn nên tham khảo:
- Top 5 phòng khám mắt uy tín ở TP.HCM
- Chia sẻ 5 phòng khám mắt uy tín quận 1
- Top 5 phòng khám mắt uy tín quận Phú Nhuận
Nguồn: Mayoclinic.org, Healthline.com, Hellobacsi.com, Benhvienmatsaigon