BỒ CU VẼ – Công dụng, tác dụng và 9 bài thuốc hiệu quả

Thông tin cơ bản

1. Thông tin khoa học:

• Tên Tiếng Việt: Bồ cu vẽ, Sâu vẽ, Cứt cu, Cù đề, Bạch địa dương, Đỏ đọt, Dé bụi
• Tên khoa học: Breynia fruticosa Hool. F
• Họ: họ Thầu dầu (Euphorbiaceae).

2. Mô tả cây

• Cây nhỏ, thân nhẵn. lá có hình dáng và kích thuớc thay đổi, đầu nhọn, phía cuống tù hay nhọn. Chiều dài của lá từ 3-6cm, rộng 20-45mm, cuống rất ngắn, màu nâu sẫm hay đen. Mặt dưới lá thường có đường vẽ đen do một loài sâu bò để lại vết. Hoa mọc thành chùm ở kẽ lá, gồm 5-6 hoa đực và 1-3 hoa cái đính trên một cành nhỏ, với những lá bắc khô xác. Quả khô, hình cầu dẹt, màu đen nhạt, đường kính 5mm, phía cuống bao bọc bởi một đài cùng phát triển. hạt màu nâu nhạt 3 cạnh, cao 3mm, trên có phủ một áo hạt màu vàng cam.
• Mùa hoa quả : tháng 6-8.

3. Phân bố, thu hái và chế biến

Phân bố

• Cây mọc hoang và được trồng làm thuốc nhiều nơi trong nước ta. Trên thế giới cây có ở Lào, Campuchia, Malaysia, Trung Quốc, Philippin.

Thu hoạch

• Người ta dùng lá tươi hái quanh năm.

Bộ phận dùng

• Lá (Folium Breyniae fruticosae), Vỏ thân (Cortex Breyniae fruticosae).

Chế biến

• Lá tưới rửa sạch

Công dụng và tác dụng chính

A. Thành phần hoá học

• Rễ: phân lập bốn triterpenoid: friedelin, friedelinol, lupenone và glochidiol
• Ba steroid: β-sitosterol, stigmastane-3β, 6β-diol và β-sitosterylglucoside-6′-octadecanoate
• Hai cerebroside
• Bốn thành phần khác: (-)-epicatchin (10), ε-caprolactone, aviculin, and vanillin.

B. Tác dụng dược lý

Tác dụng kháng khuẩn:

• Nước sắc, nước ép, cao nước bồ cu vẽ có tác dụng trên 6 trong 8 loại vi khuẩn thông thường.
• Có tác dụng trên amip in vitro

Tác dụng chống viêm:

• Nước ép lá, cao lỏng lá, cao lỏng rễ có tác dụng chống viêm thực nghiệm.
• Nâng cao được tỷ lệ chuột nhắt sống và kéo dài thời gian cầm cự trước khi chết, khi tiêm nọc rắn hổ mang vào tĩnh mạch.
• LD₅₀ thử trên chuột nhắt trắng dùng đường uống là 72g/kg (dạng cao lỏng toàn cây)

C. Công dụng, tính vị và liều dùng

Tính vị

• Bồ cu vẽ có vị đắng, tính hàn, có độc.

Qui Kinh

• Chưa có tài liệu nghiên cứu

Công năng

• Hạ sốt, giải độc, thông mạch, hóa ứ, tiêu viêm, giảm đau

Công Dụng

• Chữa lở loét (Vỏ cây tán bột rắc). Rắn cắn (Lá giã đắp). Cầm máu (Lá sắc uống). Chốc đầu (Lá nấu đặc gội). Trẻ em sốt cao (Lá giã đắp vào trán).

Lưu Ý

• Sử dụng đúng liều vì dược liệu có độc tính cao

Liều dùng

•  30-40g lá tươi, giã nát vắt lấy nước uống, bã đắp ngoài. Vỏ cây cạo lấy bột rắc lên mụn nhọt, vết lở loét.

Bài thuốc sử dụng

1. Chữa viêm họng, sưng amidan, viêm dạ dày, viêm ruột, kiết lỵ:

Lá Bồ cu vẽ, Cỏ sữa lá to, Cỏ sữa lá nhỏ mỗi vị 10-15g, sắc uống.

2. Chữa mụn nhọt, lở loét, viêm da, chốc đầu

Lá Bồ cu vẽ tươi, rửa sạch, giã nát, đắp. Nếu lở loét chảy nước, có thể cạo vỏ cây, lấy bột rắc.

3. Chữa bỏng

Toàn bộ cây Bồ cu vẽ cả rễ, chặt nhỏ, sắc đặc, rửa vết bỏng, ngày nhiều lần.

4. Chữa rắn cắn

+ Lá Bồ cu vẽ tươi 30-40g, rửa sạch, nhai, nuốt nước, bã đắp vào vết cắn.

+ Lá Bồ cu vẽ tươi, lá Sòi tía, mỗi vị 20 g, giã nát, thêm nước, vắt lấy nước cốt, mài thêm 1-2 g Hùng hoàng vào rồi uống, bã đắp.

5. Cầm máu

dùng vỏ thây cây sắc làm thuốc cầm máu vì có chất chát

6. Bài thuốc chữa chàm, viêm da dị ứng, ngứa

Dùng cành lá nấu cùng nước, lấy nước nấu rửa. Hoặc có thể lấy lá tươi giã cho nhuyễn rồi lấy nước cốt để rửa.

7. Bài thuốc chữa vết thương lở loét

Lá bồ cu vẽ tươi 30g, cỏ nhọ nồi (còn gọi là cỏ mực)10g, giã nhuyễn lấy bã đắp.

8. Bài thuốc chữa viêm khí quản mạn tính

Lá bồ cu vẽ tươi 30g, lá tầm song tươi, lá xoài tươi mỗi vị 15g, đường đỏ 10g. Sắc  lấy nước uống.  Ngày uống 2 lần. Liệu trình trong vòng 10 ngày.

9. Trị Giun chỉ

Mới đây viện ký sinh trùng sốt rét Việt nam thí nghiệm sơ bộ thấy cây này có tác dụng chữa bệnh giun chỉ

 Lời kết

Hy vọng với những thông tin trên, MedPlus sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về một số tác dụng hay về loại dược liệu này!

Lưu ý

1. Thông tin dược liệu mang tính chất tham khảo
2. Người bệnh không tự ý áp dụng
3. Người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng

Nguồn: tracuuduoclieu.vn tham khảo
Sách Cây thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Nam