RBC có nghĩa là số lượng hồng cầu có trong máu, viết tắt của cụm từ Red Blood Cell. Trong máu, hồng cầu là thành phần chính và chiếm số lượng lớn các tế bào máu. Nhiệm vụ của hồng cầu là vận chuyển oxy từ phổi lên các mô. Đồng thời vận chuyển CO2 từ các mô lên đào thải ở phổi. Vì vậy, hồng cầu đóng vai trò rất lớn đối với hoạt động sống của cơ thể. Do đó, việc nắm vững các thông tin về chỉ số này góp phần kiểm soát bệnh hiệu quả . Hãy cùng Medplus tham khảo bài viết dưới đây để có kiến thức tổng quan về chỉ số RBC nhé.
1. Chỉ số RBC là gì?
RBC có nghĩa là số lượng hồng cầu hay hồng huyết cầu. RBC là chỉ số phản ánh tổng số lượng tế bào hồng cầu có trong máu. Hồng cầu có chứa huyết sắc tố là chất giúp cho máu có màu đỏ. Các kháng nguyên trên bề mặt hồng cầu được dùng để định nghĩa nhóm máu.
Nhiệm vụ của hồng cầu là vận chuyển oxy từ phổi lên các mô. Sau đó, vận chuyển CO2 từ các mô lên đào thải ở phổi. Vì vậy hồng cầu đóng vai trò rất lớn đối với hoạt động sống của cơ thể.
Hồng cầu được hình thành trong tủy xương và có chu kỳ sống trung bình từ 90-120 ngày.Theo ước tính, mỗi ngày phải có đến từ 200-400 tỷ hồng cầu chết. Đa số hồng cầu bị tiêu hủy ở lách.
2. Chỉ số RBC bình thường ở nam và nữ giới?
Giá trị RBC (số lượng hồng cầu) bình thường trong máu:
- Nữ giới là 3.9 – 5.6 M/μl.
- Nam giới là 4.5 – 6.5 M/μl.
- Trẻ sơ sinh là 3.8 M/μl.
Lưu ý với cư dân sống ở vùng cao sẽ có mật độ hồng cầu cao hơn.
Vì vậy, lượng hồng cầu trong cơ thể cần được giữ ở mức thích hợp. Không quá ít nhằm đảm bảo chức năng cung cấp ôxy cho cơ thể. Nhưng cũng không quá nhiều làm cản trở sự tuần hoàn của máu.
Để tạo ra hồng cầu thì cơ thể cần phải dùng đến nhiều các chất như sắt, đường gluco, vitamin B6 và B12. Nếu thiếu bất kỳ một chất nào ở trên sẽ làm cho hồng cầu sinh ra bị dị dạng hoặc thay đổi kích thước.
3. Chỉ số RBC tăng-giảm những phản ánh sức khỏe.
3.1. Trường hợp chỉ số RBC (số lượng hồng cầu) tăng:
Chỉ số RBC cao hơn thường hay vượt mức xảy ra không nhiều. Hồng cầu tăng số lượng có thể dẫn đến cô đặc máu trong trường hợp bị mất nước. Các triệu chứng như nôn nhiều, đi ngoài hay bị bệnh đa hồng cầu thực. Lượng hồng cầu tăng quá mức còn có thể dẫn đến một số bệnh như gây rối loạn tuần hoàn tim; phổi . Hay bệnh tim bẩm sinh, hẹp động mạch phổi gây tình trạng thiếu oxy. Những người sống ở vùng núi cao hoặc vận động viên sử dụng doping. Họ thường có chỉ số hồng cầu tăng hơn so với bình thường.
3.2. Trường hợp chỉ số RBC giảm
Trong trường hợp chỉ số RBC giảm so với mức chuẩn có thể là biểu hiện tình trạng thiếu máu. Thiếu máu là tình trạng giảm lượng huyết sắc tố. Dẫn đến thiếu Oxy cung cấp cho các mô tế bào trong cơ thể. Ngoài ra còn có các biểu hiện như mất máu nguyên nhân do chảy máu tiêu hóa ở dạ dày hoặc tá tràng.
Một số chẩn đoán cho thấy tình trạng ít hồng cầu là máu bị thiếu sắt, axit folic hay vitamin B12. Nhiều trường hợp số lượng hồng cầu giảm bị hủy hoại bởi các tác động của một nhân tố đồng thời nào đó. Ở phụ nữ mang thai, người già, bệnh nhân bị suy tủy, thấp khớp cấp. Hay người mắc các bệnh thận, ung thư thường có dấu hiệu chỉ số RBC giảm dưới mức chuẩn. Đặc biệt, người bệnh càng lớn tuổi, chức năng sinh hồng cầu càng giảm.
4. Một số chỉ số khác giúp đánh giá lượng hồng cầu.
Để đánh giá chính xác lượng hồng cầu trong máu và các bệnh lý về máu thì trong xét nghiệm tổng phân tích. Xác định số lượng hồng cầu còn có thể căn cứ vào các chỉ số:
- HGB (Hemoglobin): chỉ số thể hiện lượng huyết sắc tố có trong máu. Chỉ số HgB tăng khi bị mất nước, mắc các bệnh tim và phổi; giảm khi bị thiếu máu, chảy máu và các phản ứng gây tan máu khác.
- HCT (Hematocrit): chỉ số cho biết trong thể tích máu, hồng cầu chiếm khoảng bao nhiêu phần trăm. Chỉ số này rất quan trọng trong việc đánh giá và theo dõi tình trạng mất máu,thiếu máu. Chúng biểu hiện bởi HCT thấp và nghi ngờ một số bệnh lý về phổi, tim mạch. Hay chứng tăng hồng cầu khi HCT cao.
- MCV (Mean Corpuscular Volume): chỉ số cho biết thể tích trung bình của hồng cầu, liệu hồng cầu có kích thước có đạt chuẩn hay không. Khi chỉ số MCV vượt mức 110fl báo hiệu rằng bạn đang bị thiếu máu, thiếu vitamin B12 hoặc axit folic. Còn nếu nhỏ hơn mức chuẩn (80-100fl) thì có thể là bạn đang thiếu chất sắt
- MCH (Mean Corpuscular Hemoglobin): chỉ số thể hiện số lượng trung bình của huyết sắc tố có trong một hồng cầu. MCH thấp chứng tỏ màu của máu không đủ đỏ, chủ yếu là do cơ thể thiếu sắt.
5. Các cách làm tăng chỉ số RBC (số lượng hồng cầu) ?
Với một đời sống chỉ độ 120 ngày, hồng cầu là một trong những loại tế bào được thay thế nhiều nhất của cơ thể. Lẽ dĩ nhiên, vai trò của dinh dưỡng rất quan trọng trong sự sinh sản và trưởng thành của hồng cầu.
- Có chế độ dinh dưỡng phù hợp. Bổ sung thực phẩm giàu chất sắt: Ngũ cốc, cải bó xô, đậu gà, đậu trắng. Một số loại cá như cá ngừ, cá mòi, thịt bò, gan bò và gà. Ngoài ra, cần bổ sung thực phẩm giàu vitamin B12 như thịt đỏ, cá, động vật có vỏ, sữa. Để sử dụng sắt trong quá trình sản xuất tế bào máu, cơ thể sẽ cần đến khoáng chất đồng. Không thể bỏ qua các thực phẩm như hạt điều, khoai tây, nấm, quả bơ…
- Hạn chế dùng thức uống có cồn.
- Rèn luyện thể chất góp phần tăng lượng hồng cầu trong máu. Các bài tập tim mạch như đi bộ nhanh, chạy bộ và bơi lội. Tập thể dục đóng vai trò quan trọng trong quá trình sản sinh tế bào hồng cầu.
- Truyền máu nếu cần thiết. Lượng tế bào hồng cầu bình thường là 4-6 triệu tế bào trên 1 ml máu. Nếu lượng tế bào hồng cầu ít. Bác sĩ có thể khuyến nghị bạn truyền hồng cầu. Nhằm đáp ứng nhu cầu về số lượng tế bào hồng cầu và các thành phần máu khác trong cơ thể.
6. Kết luận
Chỉ số RBC (số lượng hồng cầu) với nhiệm vụ vận chuyển oxy từ phổi lên các mô. Sau đó vận chuyển CO2 từ các mô lên đào thải ở phổi. RBC là một chỉ số quan trọng để đánh giá số lượng tế bào hồng cầu có trong máu. Vì vậy, hồng cầu đóng vai trò rất lớn đối với hoạt động sống của cơ thể. Số lượng hồng cầu trong cơ thể cần được giữ ở mức thích hợp. Không quá ít nhưng cũng không quá nhiều làm cản trở sự tuần hoàn của máu. Medplus hi vọng qua bài viết bạn đã có thêm thông tin hữu ích về chỉ số RBC. Hãy luôn theo dõi và đón đọc những bài viết bổ ích khác được cung cấp từ Medplus bạn nhé.
Bài viết liên quan:
Nguồn tham khảo: