Bạn biết gì về tật ưỡn cột sống?

Tật ưỡn cột sống (lordosis) hay chứng võng lưng ngựa là một trong các dạng cong vẹo cột sống thường gặp ở cả trẻ em và người lớn tuổi. Nó xảy ra vì nhiều nguyên nhân khác nhau và mức độ ảnh hưởng đến người mắc phải cũng khác nhau. Nếu nặng, ưỡn cong cột sống sẽ gây nguy hiểm cho chức năng tiêu hóa và cả hô hấp.

Hãy cùng MedPlus tìm hiểu về chứng rối loạn cột sống này nhé!

1. Ưỡn cột sống là gì?

Ưỡn cột sống (lordosis) hay còn gọi là võng lưng, là một trong các loại rối loạn cong cột sống, xảy ra khi các đốt sống lưng dưới (thắt lưng) cong quá mức ra phía trước, từ đó kéo theo những dấu hiệu đặc trưng như:

Phần lưng ưỡn cong ra đằng trước rõ rệt so với mông.
Xương chậu nghiêng về phía trước tạo nên tư thế võng lưng ngựa.
Thường xuyên đau lưng, đặc biệt là phần lưng dưới.
Gặp khó khăn khi di chuyển.
Khi nằm ngửa, người bị tật ưỡn cột sống sẽ có một khoảng lớn giữa lưng và sàn. Nếu đường cong này mềm dẻo hoặc tự đảo ngược khi người đó cúi về phía trước thì chưa cần điều trị. Tuy nhiên, nếu đường cong không thay đổi cả khi nằm ngửa hay khi cúi đầu thì tình trạng cong vẹo cột sống đã cố định, cần được điều trị.

2. Phân loại ưỡn cột sống

Tật ưỡn cột sống có thể phân thành 5 loại chính, bao gồm:

Chứng võng lưng ngựa tư thế

Điều này xảy ra khi bạn bị thừa cân (béo phì) và bị mất cân bằng cơ giữa phần dạ dày và phần cơ lưng. Khi một người gánh quá nhiều trọng lượng ở phía trước (vùng dạ dày) nó sẽ kéo theo phần thắt lưng về trước. Đồng thời phần cơ lưng yếu sẽ làm cột sống bị kéo cong về phía trước, gây nên tật ưỡn cột sống.

Ưỡn cột sống do bẩm sinh hay do chấn thương

Một tai nạn hay chấn thương làm gãy phần nối các đốt sống, gây đau đớn và cong vẹo vùng cột sống lưng dưới. Tình trạng này thường gặp ở cả trẻ nhỏ khi chơi thể thao hay té từ trên cao xuống. Đôi khi trong quá trình phát triển của trẻ, có một khiếm khuyết nào đó khiến các bộ phận của cột sống không được phát triển toàn diện, dẫn đến chúng bị sai lệch và yếu đi.

Do đó, dù là vết thương vì lí do nào, cũng cần được nghỉ ngơi đầy đủ và hạn chế vận động để vết thương mau lành. Nếu không theo thời gian các đốt sống có thể bị trượt về phía trước và chèn ép dây thần kinh.

Ưỡn cột sống hậu phẫu cắt cung sau cột sống cổ

Cắt cung sau cột sống cổ là thủ thuật ngoại khoa giúp giảm áp lực đè lên tủy sống hoặc rễ thần kinh cột sống gây ra do tình trạng hẹp cột sống. Khi được thực hiện ở nhiều cấp độ, thủ thuật này có thể ảnh hưởng đến cột sống, khiến nó không ổn định và bị ưỡn cong quá mức. Tình trạng này ít gặp ở người lớn mà phổ biến hơn ở trẻ em sau phẫu thuật u cột sống.

Rối loạn thần kinh – cơ

uon cot song 2 1 - Medplus

Ưỡn cột sống là một trong các dạng của chứng cong vẹo cột sống thần kinh – cơ. Chứng biến dạng cột sống này do nhiều nguyên nhân liên quan đến dây thần kinh – cơ hoặc cơ bắp khác nhau gây nên. Mỗi nguyên nhân sẽ có cách điều trị tương ứng.

Ưỡn cột sống thứ phát sau cứng khớp háng

Nhiễm trùng, chấn thương hay các vấn đề mất cân bằng cơ khớp háng khác có thể gây nên tình trạng cứng khớp háng. Từ đó kéo theo cột sống lưng dưới bị kéo lệch, cong về phía trước.

3. Ưỡn cột sống được chẩn đoán như thế nào?

Để chẩn đoán tật ưỡn cột sống, bác sĩ có thể tiến hành thăm khám bằng cách yêu cầu người bệnh gập người về phía trước hay uốn cong sang một bên để kiểm tra tính linh hoạt của cột sống. Ngoài ra, một số xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh cũng sẽ giúp ích cho bác sĩ trong việc xác định tật ưỡn cột sống. Chúng bao gồm:

Chụp X quang gần như là chẩn đoán tiêu chuẩn giúp bác sĩ đo góc của đường cong cột sống ở người bệnh để chẩn đoán và quyết định phương án điều trị thích hợp.
Chụp cắt lớp vi tính (CT) xương có thể dùng để kiểm tra bất kỳ nhiễm trùng hay gãy xương nào ở người bệnh.
Chụp cộng hưởng từ (MRI) cho thấy hình ảnh chi tiết của các cấu trúc và cơ quan bên trong cơ thể, giúp loại trừ được bất kỳ vấn đề nào của dây thần kinh và tủy sống nếu có.
Xét nghiệm máu được chỉ định để cung cấp thêm thông tin chẩn đoán cho bác sĩ chẳng hạn về các dấu hiệu nghi ngờ nhiễm trùng nếu có.

Nhìn chung, thông thường bác sĩ sẽ cần thăm khám thực thể và chụp X quang là đủ để chẩn đoán tật ưỡn cong cột sống.

4. Điều trị ưỡn cột sống bằng cách nào?

uon cot song 1 - Medplus

Tùy phụ thuộc vào các triệu chứng, mức độ nghiêm trọng của cong vẹo cột sống, tuổi tác và tình trạng sức khỏe tổng thể của người bệnh mà sẽ có phương pháp khác nhau để điều trị. Mục tiêu là hạn chế sự tiến triển của đường cong ở cột sống và ngăn chặn biến dạng. Ở trẻ nhỏ, việc điều trị cũng phụ thuộc vào sự phát triển xương của trẻ. Những phương pháp điều trị bao gồm:

Thuốc giảm đau để làm người bệnh bớt cảm giác khó chịu ở lưng.
Các bài tập tại nhà và vật lý trị liệu là liệu pháp đầu tiên được khuyến khích giúp cải thiện các rối loạn cong cột sống, tăng cường tính linh hoạt của cột sống cũng như tăng khả năng vận động.
Đối với trẻ nhỏ, chủ yếu là phụ huynh cần đưa trẻ đến thăm khám định kỳ để theo dõi mức độ ưỡn cong cột sống. Đeo nẹp lưng có thể sẽ hữu ích cho trẻ vì lúc này xương còn có khả năng phát triển và thay đổi.
Giảm cân và kiểm soát cân nặng.
Điều trị các nguyên nhân dẫn đến ưỡn cột sống ví dụ như cứng khớp háng.
Cuối cùng, khi các phương pháp điều trị khác thất bại và biến dạng cột sống này có dấu hiệu ảnh hưởng đến các cơ quan và tổ chức khác trong cơ thể, phẫu thuật thay đĩa đệm nhân tạo là cần thiết.

Quan trọng nhất của việc điều chỉnh tật ưỡn cột sống vẫn là cần bạn phát hiện sớm triệu chứng võng lưng ngựa này ở trẻ nhỏ và người lớn tuổi, tránh để rơi vào tình huống tiến triển nặng và kéo dài.

Cảm ơn bạn đã dành thời gian đọc bài viết này của chúng tôi. Đừng quên ghé thăm songkhoe.medplus.vn hàng ngày để cập nhật thêm những thông tin mới nhất bạn nhé.

Bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

Nguồn: Lordosis: Types, Diagnosis and Treatment

Mời bạn đọc tham khảo thêm các bài viết mới nhất: