Lá vú sữa - "Thần kỳ" với bài thuốc chữa đau dạ dày

Lá vú sữa – “Thần kỳ” với bài thuốc chữa đau dạ dày

Lá vú sữa luôn được xem là dược liệu quý trong Y học với nhiều công dụng tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên không phải ai cũng hiểu rõ về đặc điểm của dược liệu này. Hôm nay medplus xin giới thiệu đến bạn đọc các công dụng cũng như bài thuốc tiêu biểu từ loại dược liệu này nhé!

Thông Tin Dược Liệu

la-vu-sua-than-ky-voi-bai-thuoc-chua-dau-da-day

Tên gốc: Chrysophyllum cainino
Tên gọi khác: bộ thị
Tên khoa học: Chrysophyllum cainino
Tên tiếng anh: Chrysophyllum cainino
Họ: Hồng xiêm (Sapotaceae)

1. Đặc điểm dược liệu

Vú sũ là cây thường xanh, thân dẻo, tán rộng, cao đến 10 – 15m. Lá vú sữa có hình ô van, mọc so le, dài 5 – 15cm. Mặt dưới của lá bóng, nhìn từ xa như có màu vàng. Hoa vú sữa nhỏ, màu trắng ánh tía, có mùi thơm. Đây là loại cây lưỡng tính (tự thụ phấn).

Quả vú sữa tròn, mọng, vỏ tía hay nâu, khi chín ánh lục, xunh quanh đài hoa có màu xanh lục, kiểu hình sao ở bên trong cùi thịt. Tuy nhiên, cũng có một số loại vú sữa có quả màu trắng ánh xanh lục.

Vỏ của quả vú sữa có nhiều nhựa mủ (gọi là latex), không ăn được. Hạt vú sữa có màu nâu nhạt, dẹt và cứng. Quả có một lớp cùi, ăn được, vị ngọt, mùi thơm. Cây vú sữa trồng 7 năm trở lên sẽ cho quả, thông thường quả vú sữa sẽ có quanh năm.

2. Phân Bố

Vú sữa có nguồn gốc từ Mexico sau đó được trồng ở Trung Mỹ và hiện nay có mặt ở nhiều quốc gia trên thế giới trong đó có Việt Nam. Ở nước ta, vú sữa được trồng nhiều ở miền Nam như Bến Tre, Cần Thơ, Cà Mau, Tiền Giang,… và một số tỉnh ở miền Trung và miền Bắc.

3. Bộ phận dùng

Các bộ phận của cây vú sữa như quả, lá, vỏ, hạt, thân đều có thể sử dụng được. Thu hoạch quả vú sữa thường vào tháng 2 – 3 hàng năm. Những bộ phận khác của cây có thể thu hái quanh năm.

4. Thu Hoạch

Quả vú sữa ăn chín vì thế thường thu hoạch vào mùa quả chín. Trong khi đó, những bộ phận khác của cây như lá, thân, cành, vỏ thì lấy về, rửa sạch và phơi khô rồi bảo quản để dùng làm thuốc.

Công dụng và Liều dùng

1. Thành phần hoá học

Y học hiện đại nghiên cứu và chứng minh, trong vú sữa có nhiều thành phần hóa học như: chất xơ, đạm, các loại vitamin (A, C), Canxi, Kali, Magie, Photpho, Natri. Ngoài ra cung cấp nhiều năng lượng (89 kcal/ 100gr).

Trong nhân hạt vú sữa có các thành phần như đạm, xơ, Magie, Canxi, Natri, Kali, Vitamin A, C, Photpho. Ngoài ra, nó cung cấp nhiều năng lượng (474 kcal/ 100gr).

2. Tính vị, quy kinh

Quả vú sữa xanh và nhân hạt có vị đắng, quả chín có vị ngọt tính bình. Hiện chưa có tài liệu nào nói về con đường quy kinh của vú sữa nhưng cho biết rễ cây có tác dụng làm tan máu ứ, tiêu sưng, giảm đau. Trong khi đó, vỏ cây vú sữa tính chất bổ và làm tăng kích thích.

3. Tác dụng dược lý trong điều trị bệnh

Quả vú sữa thường được dùng làm thức ăn, đồ tráng miệng, mang đến cảm giác dễ chịu, thoải mái. Rễ và lá của cây vú sữa có thể giảm đau nhức, sưng tấy. Ngoài ra, vú sữa cũng được lấy để chữa bệnh đau dạ dày.

Các bài thuốc tiêu biểu từ Dược Liệu

1. Chữa bệnh đau dạ dày

Nói về tác dụng của cây vú sữa đối với việc chữa dạ dày, thầy thuốc Võ Văn Chi viết trong cuốn Từ điển cây thuốc Việt Nam: Trong lá vú sữa có chất giảm đau và kháng viêm giúp bảo vệ niêm mạc dạ dày, hạn chế sự tiết acid của dạ dày từ đó người bệnh sẽ cảm thấy thoải mái, dễ chịu. Ngoài ra, lá vú sữa cũng giúp lưu thông mạch máu tạo điều kiện cho dạ dày co bóp tốt, hạn chế những tác động xấu. Không chỉ thế, vú sữa cũng có tác dụng điều trị một số bệnh về đường hô hấp như tiêu chảy, ho, viêm họng,…

Trong cuốn Nam dược thần hiệu của lương y Tuệ Tĩnh có viết, muốn chữa đau dạ dày có thể sử dụng bài thuốc từ cây vú sữa sau:

Bài thuốc 1: Lấy 500gr lá vú sữa tươi (12 – 15 lá) rửa sạch, phơi khô, cho vào nồi đun với 1 lít nước, chia nước thuốc thành 2 phần uống trong ngày.

Bài thuốc 2: Lấy 100gr vỏ cây vú sữa, rửa sạch, phơi khô rồi cho vào ấm sắc nước uống. Thực hiện liên tục trong 7 – 10 ngày.

2. Trị tiêu chảy

Lấy 1 nắm lá vú sữa rửa sạch, thái thật mỏng, cho vào nồi đun với 2 chén nước trong 15 phút. Chia nước thuốc làm 3 lần uống trong ngày (chú ý, cho trẻ em uống lượng nước ít hơn so với người lớn).

3. Trị viêm miệng, viêm nướu

Lấy một nắm lá vú sữa tươi, rửa sạch, thái nhỏ, cho vào ấm đun với 2 bát nước trong 10 phút. Hàng ngày lấy nước lá vú sữa súc miệng.

4. Giảm cơn ho, đau họng

Khi bị viêm họng, ho khan có thể dùng lá vú sữa để chữa bệnh, chỉ cần đun vài lá vú sữa với cốc nước lọc đun kĩ để chiết lấy nước rồi dùng súc miệng sáng tối là có thể khỏi hẳn.

5. Chữa ho khan

Vỏ của thân cây vú sữa có tác dụng trị những con ho khan rất tốt. Người bệnh chỉ cần lấy 1 mảnh vỏ vú sữa, rửa sạch, sắc nước uống.

6. Điều trị giảm đau khớp xương

Nguyên liệu: Vú sữa (500gr); rượu gạo (2 lít)

Thực hiện: Vú sữa rửa sạch sau đó để ráo nước, cho vào bình và đổ rượu vào ngâm trong khoảng 15 ngày. Mỗi ngày uống 1 – 2 chén rượu vú sữa.

7. Bài thuốc lá vú sữa chữa bệnh tiểu đường

Mỗi ngày lấy 1 nắm lá vú sữa cho vào ấm nước nóng hãm như chè rồi uống hàng ngày.

Lưu Ý khi sử dụng Dược Liệu để trị bệnh

Vú sữa được cho là có tác dụng trị các bệnh dạ dày, tiêu chảy, ho,… nhưng nó chỉ có tác dụng với những người mới bị bệnh, sử dụng trong thời gian dài mới có hiệu quả.
Khi dùng vú sữa chữa bệnh, cần điều chỉnh chế độ ăn uống khoa học, hạn chế dùng chất kích thích, rượu bia, đồ ăn cay nóng,..
Theo dõi diễn biến bệnh thường xuyên để có biện pháp xử lí tốt nhất.