Biến chứng thai kỳ - huyết khối tĩnh mạch sâu

Huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT) là một biến chứng rất nguy hiểm đe doạ tính mạng cho cả mẹ và bé. DVT thường xuất hiện ở thai phụ ngoài 35 tuổi, khoảng cách giữa hai lần sinh quá ngắn hoặc đã từng có triệu chứng DVT trước đây. Mẹ cần chú ý nếu mình mắc phải những yếu tố gây bệnh DVT và gặp bác sĩ ngay để được theo dõi.

Huyết khối tĩnh mạch sâu là gì?

Định nghĩa

Bệnh huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT) là hiện tượng xuất hiện các khối máu đông trong lòng tĩnh mạch sâu. Các khối máu này theo dòng máu về lại tim, được tim bóp đưa máu lên phổi gây thuyên tắc phổi. Thuyên tắc phổi là biến chứng nguy hiểm nhất của DVT và là nguyên nhân chính gây tử vong.

Các khối máu đông xuất hiện ở chi dưới gây cản trở lưu thông máu và sưng phù

Cơ thể chúng ta có 3 loại tĩnh mạch: tĩnh mạch nông, tĩnh mạch sâu và tĩnh mạch xuyên. DVT có thể xảy ra ở bất cứ đâu, nhưng thường gặp nhất là ở tĩnh mạch sâu ở chân. DVT thường xảy ra ở giai đoạn muộn của quá trình mang thai.

Tại sao lại ở chân? Vì máu ở chân là phần máu nằm xa tim nhất và phải di chuyển ngược chiều trọng lực lên lại tim để được cung cấp oxi trước khi được tim bơm đến các phần khác của cơ thể.

Trong quá trình mang thai, máu của mẹ có xu hướng dễ đông hơn người bình thường. Đây là một cơ chế của cơ thể giúp thai phụ tránh được tình trạng xuất huyết tử cung không kiểm soát được. Điều này đồng nghĩa với việc những mẹ bầu sẽ dễ có nguy cơ bị mắc DVT hơn. Tuy nhiên, mẹ cũng không cần phải lo lắng vì tỷ lệ mắc bệnh DVT khá thấp. Trung bình cứ 1000 mẹ bầu sẽ có 1 đến 2 nguời bị mắc DVT.

Dấu hiệu

Triệu chứng của DVT thường không rõ ràng. Mỗi thai phụ sẽ có những dấu hiệu khác nhau, thông thường là:

Sưng phù khác nhau giữa 2 chân có thể so sánh được
Không thể đặt chân xuống đất vì cảm giác đau nhói
Có cảm giác ấm nóng ở chân và các cơ bắp. Các vùng bị huyết khối thường nóng hơn những vùng khác
Thay đổi màu của vùng da thành xanh hay đỏ nhạt

DVT gây sưng phù một bên chân rõ rệt so với bên còn lại

DVT trở nên cực kỳ nguy hiểm khi các biến chứng của nó xuất hiện. Các dấu hiệu của biến chứng thuyên tắc phổi: đau ngực, khó thở không rõ nguyên nhân, ho ra máu, môi và các đầu ngón tay tím tái… Khi phát hiện những triệu chứng này, mẹ cần được đưa đến bệnh viện ngay để chữa trị kịp thời.

Huyết khối tĩnh mạch sâu nguy hiểm như thế nào?

DVT là một bệnh nguy hiểm. Thường nó sẽ không gây tử vong mà các biến chứng của nó sẽ làm điều đó. Các khối máu đông theo dòng máu trờ về tim, tại tim, chúng sẽ được tim co bóp đẩy đến các cơ quan khác. Khối máu đông chuyển lên tim, phổi, não sẽ làm cản trở lưu thông máu và oxi ở các cơ quan này, gây ra những biến chứng nguy hiểm gây tử vong.

Đối tượng có nguy cơ mắc huyết khối tĩnh mạch sâu

Phụ nữ mang thai dễ mắc phải huyết khối tĩnh mạch sâu nếu họ có một hoặc một số yếu tố sau:

Tuổi trên 35
Có tiền sử mắc DVT trước đó hoặc trong gia đình đã có người từng mắc
Mắc tiền sản giật
Khoảng cách giữa 2 lần sinh quá ngắn
Thai phụ thường xuyên hút thuốc hoặc tiếp xúc nhiều với khói thuốc lá
Ít vận động. Phải nằm một chỗ trong nhiều giờ liền
Đi du lịch đường dài
Mang thai đôi trở lên
Mắc bệnh dễ đông máu bẩm sinh
Mẹ từng mổ lấy thai trước đó

Tiếp xúc với khói thuốc lá nhiều cũng là nguyên nhân gây ra bệnh DVT ở mẹ bầu

Hậu quả của huyết khối tĩnh mạch sâu

Hậu quả với mẹ

Các khối máu đông khi di chuyển lên tim, phổi, não sẽ làm cản trở lưu thông máu và oxi ở các cơ quan này. Tại đây chúng sẽ gây ra: nhồi máu cơ tim, thuyên tắc phổi, tắc mạch máu não… gây tử vong.

Hậu quả với bé

Khối máu đông trong nhau thai làm cản trở nuôi dưỡng thai gây sảy thai. Thai nhi sẽ bị phát triển chậm, sinh non, vỡ ối sớm.

Lưu ý phòng tránh huyết khối tĩnh mạch sâu cho mẹ

Để phòng tránh các khối máu đông xuất hiện trong cơ thể, mẹ cần phải:

Thường xuyên vận động nếu không có chống chỉ định. Việc vận động cơ thể sẽ giúp lưu thông máu tốt hơn và tránh tích tụ máu đông
Uống nhiều nước. Điều này sẽ giúp cơ thể mẹ đào thải bớt lượng dịch trong người
Tránh ngồi trong thời gian dài, ngồi ở nơi chật hẹp và ngồi bắt chéo 2 chân
Tránh xa khói thuốc lá. Không hút thuốc lá và hạn chế tối đa tiếp xúc với thuốc lá
Mặc quần áo thoải mái, không quá chật để tránh cản trở việc lưu thông máu