HỘI CHỨNG CẬN UNG THƯ: NGUYÊN NHÂN VÀ TRIỆU CHỨNG

Hội chứng cận ung thư là một thuật ngữ được sử dụng để mô tả các tình trạng do khối u ung thư gây ra, các triệu chứng thường xuất hiện ở mô hoặc cơ quan không gần vị trí khối u.

Hội chứng cận ung thư là một nhóm các rối loạn hiếm gặp, được kích hoạt bởi phản ứng của hệ thống miễn dịch với một khối tế bào bất thường. Cơ chế của hội chứng này xảy ra khi các kháng thể chống ung thư hoặc các tế bào bạch cầu (được gọi là tế bào T) tấn công nhầm các tế bào bình thường trong hệ thần kinh.

Những rối loạn này thường ảnh hưởng người từ trung niên đến lớn tuổi và phổ biến nhất ở bệnh nhân mắc ung thư phổi, buồng trứng, ung thư bạch huyết hoặc ung thư vú.

Các dấu hiệu thần kinh của hội chứng cận ung thư thường phát triển trong khoảng thời gian vài ngày đến vài tuần và thường xảy ra trước khi khối u được phát hiện với biểu hiện là khó đi, khó nuốt, mất trương lực cơ, mất khả năng phối hợp vận động tốt, nói lắp, mất trí nhớ, các vấn đề về thị lực, rối loạn giấc ngủ, sa sút trí tuệ, co giật, mất cảm giác ở các chi, chóng mặt hoặc hoa mắt.

Các hội chứng cận ung thư rất đa dạng và cơ chế sinh học của chúng vẫn chưa được hiểu biết đầy đủ, tuy nhiên, nó thường như xảy ra khi các protein trên bề mặt tế bào ung thư cũng có trên tế bào bình thường.

Khi cơ thể gắn phản ứng miễn dịch với các tế bào khối u, các kháng thể và tế bào miễn dịch được tạo ra sau đó cũng tấn công hệ thần kinh, gây tổn thương thần kinh tiến triển, cũng như các hệ thống cơ quan khác.

Ngoài ra, các hội chứng cận ung thư cũng có thể phát sinh khi khối u tiết ra hormone, enzym hoặc các chất hoạt động sinh lý khác hoặc khi có các chất do khối u tạo ra để cản trở các chức năng trao đổi chất. Ví dụ, một số bệnh nhân ung thư phổi tế bào nhỏ sản sinh ra 1 loại hormone khiến thận giữ nước.

Trong một số trường hợp, hội chứng cận ung thư có thể tiến triển nhanh, gây ra các triệu chứng nghiêm trọng và đột ngột.

Các triệu chứng thần kinh của hội chứng cận ung thư có thể phát triển trong nhiều ngày hoặc nhiều tuần, bao gồm:

• Gặp khó khăn khi đi bộ, thăng bằng hoặc nói năng;
• Nói ngọng và phát âm sai từ;
• Cảm thấy khó nuốt đúng cách;
• Không thể phối hợp vận động và bị yếu cơ;
• Cảm thấy chóng mặt;
• Mất cảm giác ở da tay và chân;
• Khó nhớ;
• Khó ngủ và thường xuyên thức giấc;
• Động kinh hoặc co giật;
• Lú lẫn và mất trí nhớ;
• Thị lực kém và ngày càng tệ hơn.

Các vấn đề thần kinh này thường xuất hiện trước khi phát hiện ung thư. Trong một số trường hợp mắc hội chứng cận ung thư, khối u cũng có thể không bao giờ được tìm thấy, có lẽ do các kháng thể phát triển chống lại mô thần kinh đã ngăn cản sự phát triển của nó.

Bác sĩ sẽ cố gắng điều trị các triệu chứng để giảm ảnh hưởng của hội chứng cận ung thư lên các cơ quan còn bình thường của người bệnh bằng nhiều cách thức khác nhau, bao gồm:

• Corticosteroid: Thuốc giảm viêm, nhằm giảm sưng tấy;
• Ức chế miễn dịch: Thuốc kìm hãm các phản ứng tự miễn dịch;
• Globulin miễn dịch tiêm tĩnh mạch: Các kháng thể khỏe mạnh được đưa qua kim tiêm vào tĩnh mạch để giúp tiêu diệt các kháng thể gây ra hội chứng cận ung thư;
• Thay huyết tương: Một thủ thuật làm giảm số lượng kháng thể bằng cách loại bỏ huyết tương có các kháng thể ra khỏi dòng máu người bệnh và được bù trừ bằng cách truyền một lượng huyết tương đồng thể tích có cùng nhóm máu;
• Liệu pháp vật lý và ngôn ngữ: Các bài tập cơ bắp giúp người bệnh cải thiện các chức năng như lời nói và chuyển động.

Tuy nhiên, cuối cùng mục đích điều trị vẫn sẽ là tập trung vào việc tìm kiếm và quản lý bệnh ung thư tiềm ẩn.