Cách hỗ trợ trẻ khi bị viêm loét đại tràng

Tỷ lệ viêm loét đại tràng ở trẻ em đang gia tăng trên toàn thế giới. Dưới đây là những điều cha mẹ cần biết về cách hỗ trợ trẻ khi bị viêm loét đại tràng.

Ước tính có khoảng 16.000 trẻ em ở Hoa Kỳ bị viêm loét đại tràng. Trong khi hầu hết những người bị viêm ruột thường được chẩn đoán ở độ tuổi 20 và 30, các trường hợp được chẩn đoán trước 21 tuổi đang gia tăng trên toàn thế giới theo một nghiên cứu năm 2022 được công bố trên tạp chí Gastroenterology.

Mặc dù viêm loét đại tràng vẫn còn tương đối hiếm ở trẻ em, nhưng điều quan trọng là cha mẹ phải nhận ra các triệu chứng có thể xảy ra. Trusha Patel, bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa nhi tại Bệnh viện Nhi Philadelphia cho biết, được chẩn đoán khi còn nhỏ thường có nghĩa là một căn bệnh nguy hiểm và lan rộng hơn, nhưng chẩn đoán và điều trị sớm hơn có thể dẫn đến kết quả tốt hơn. Tiến sĩ Patel nói: “Chúng tôi ngày càng hiểu rõ hơn tầm quan trọng của việc lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp cho mỗi bệnh nhân càng sớm càng tốt.

Dưới đây là những điều cha mẹ cần biết về bệnh viêm loét đại tràng ở trẻ em.

Viêm loét đại tràng là gì?

Viêm loét đại tràng (UC) là một bệnh mãn tính, có nghĩa là nó cần được điều trị liên tục và không có cách chữa khỏi. Tiến sĩ Patel giải thích: “Bệnh viêm ruột là do hệ thống miễn dịch có phản ứng bất thường với các tác nhân từ môi trường và gây viêm ruột một cách không thích hợp. Trẻ em có tiền sử gia đình mắc bệnh viêm ruột ở họ hàng cấp độ một có nhiều khả năng được chẩn đoán mắc bệnh hơn, mặc dù bất kỳ ai cũng có thể mắc bệnh này.

Các triệu chứng của viêm loét đại tràng

Tình trạng viêm gây ra các vết loét hoặc vết loét phát triển ở lớp trong của ruột, có thể dẫn đến tiêu chảy, có máu trong phân, đi vệ sinh thường xuyên và khẩn cấp, và đau quặn bụng, cùng các triệu chứng khác. Loại bệnh viêm ruột khác như bệnh Crohn, gây ra các triệu chứng tương tự. Tuy nhiên, nó có thể ảnh hưởng đến bất kỳ phần nào của đường tiêu hóa, với tình trạng viêm nhiễm sâu hơn vào thành ruột.

Những người bị viêm loét đại tràng trải qua giai đoạn thuyên giảm, khi các triệu chứng không xuất hiện và giai đoạn truyền thống được gọi là “bùng phát”, khi mà các triệu chứng trở lại. Cả hai đều không thể đoán trước và các đợt bùng phát có thể kéo dài bất cứ nơi nào từ vài ngày đến vài tháng, thuyên giảm từ vài tuần đến nhiều năm. Tuy nhiên, ngay cả khi bùng phát, một đứa trẻ bị bệnh có thể nhìn như thể không có bất kỳ điều gì bất thường về thể chất, một lý do tại sao nó được gọi là “một căn bệnh vô hình”.

Cách chẩn đoán viêm loét đại tràng

Nếu bác sĩ nghi ngờ viêm ruột, bước đầu tiên có thể sẽ yêu cầu xét nghiệm máu và phân của con bạn trong phòng thí nghiệm, điều này có thể giúp loại trừ khả năng các triệu chứng là do vi khuẩn, vi rút hoặc ký sinh trùng gây ra. Các xét nghiệm này cũng sẽ xác định các dấu hiệu viêm hoặc nhiễm trùng, cũng như thiếu máu, có thể gợi ý chảy máu.

Nếu bác sĩ loại trừ nhiễm trùng, thì họ sẽ cần phải xem xét kỹ hơn bên trong cơ thể của con bạn. Điều này có thể yêu cầu nội soi, một xét nghiệm được thực hiện dưới gây mê toàn thân, nơi bác sĩ gửi một camera nhỏ ở đầu ống qua hậu môn vào ruột kết. Xét nghiệm này cũng cho phép bác sĩ sinh thiết, hoặc loại bỏ các mảnh mô nhỏ từ bên trong ruột để phân tích.

Các xét nghiệm có thể khác bao gồm chụp ruột cộng hưởng từ (MRE), CT ruột và nội soi bằng thuốc viên. Thông qua các xét nghiệm này, bác sĩ có thể xác nhận mức độ và vị trí tổn thương, đồng thời đưa ra chẩn đoán bệnh Crohn hoặc UC, mặc dù chẩn đoán có thể thay đổi theo thời gian.

Cách điều trị viêm loét đại tràng

May mắn thay, viêm loét đại tràng có thể được điều trị bằng các lựa chọn tốt hơn nhiều so với cách đây vài thập kỷ. “Mục tiêu của chúng tôi thực sự là đưa bệnh nhân vào ‘tình trạng thuyên giảm sâu’ để tình trạng viêm ruột của họ được chữa lành hoàn toàn và không có những giai đoạn bùng phát”, Tiến sĩ Patel nói. Tuy nhiên, đạt được điểm đó có thể có nhiều thử thách đối với bệnh nhân nhỏ tuổi và cha mẹ của họ.

Steroid dùng cả trực tràng và đường uống, như prednisone, được sử dụng như một giải pháp ngắn hạn để giảm viêm. Chúng thường không được khuyến khích sử dụng lâu dài vì có thể có các tác dụng phụ, từ tăng nguy cơ nhiễm trùng đến mất xương, rối loạn tâm trạng và giấc ngủ.

Nhóm thuốc uống có chứa axit 5-aminosalicylic (5-ASAs) là một phương pháp điều trị viêm loét đại tràng, những loại thuốc này hoạt động trên bề mặt ruột kết, giống như bôi kem dưỡng da để giảm viêm. Chúng thường được dung nạp tốt, bên cạnh những thách thức khi trẻ phải uống nhiều viên thuốc lớn mỗi ngày. Tuy nhiên, đối với nhiều trẻ bị viêm loét đại tràng, những loại thuốc này là không đủ.

Các liệu pháp sinh học như infliximab (Remicade) và adalimumab (Humira) là những lựa chọn khác. Tiến sĩ Patel cho biết: “Trong bối cảnh của bệnh, các liệu pháp sinh học và phương pháp điều trị dựa trên protein hoạt động trong cơ thể để làm giảm hoạt động của các protein hoặc phân tử khác gây ra viêm nhiễm, về cơ bản ngăn chặn tình trạng viêm xảy ra ngay từ đầu”.

Bà cho biết thêm: “Khi được sử dụng trong bối cảnh phù hợp và đúng bệnh nhân, chúng sẽ mang lại hiệu quả đáng kinh ngạc. Nhược điểm là những loại thuốc này được truyền qua đường tĩnh mạch tại bệnh viện hoặc trung tâm truyền dịch, hoặc tiêm tại nhà, bất cứ nơi nào từ một lần một tuần đến một lần mỗi tám tuần.

Nếu thuốc không hiệu quả, mọi người ngay cả trẻ em mắc bệnh có thể cần phẫu thuật để cắt bỏ ruột kết và trực tràng. Một số bệnh nhân cần phẫu thuật cắt hồi tràng vĩnh viễn, nơi chất thải đổ vào túi bên ngoài đeo trên người, những người khác có thể có một quy trình tạo ra một khu vực bên trong cơ thể để thu gom chất thải. Khoảng 20% trẻ em được chẩn đoán mắc bệnh sẽ phải phẫu thuật khi còn nhỏ, theo Cleveland Clinic.

Viêm loét đại tràng và thức ăn

Đối với nhiều người, chế độ ăn uống là một phần không thể thiếu trong việc quản lý căn bệnh của con họ. Một số thậm chí có thể sử dụng các phương pháp ăn kiêng, chẳng hạn như chế độ ăn kiêng carbohydrate cụ thể, thay cho thuốc. Đối với những người khác, chế độ ăn uống là một công cụ điều trị cùng với thuốc. Và một số nhận thấy rằng chế độ ăn uống có tác động tối thiểu.

Tiến sĩ Patel cho biết: “Chế độ ăn uống của một người có thể làm thay đổi hệ vi sinh vật đường ruột của họ, hoặc lớp màng nhầy bảo vệ thành ruột khỏi các chất chứa trong ruột, cả hai đều đóng vai trò rất quan trọng đối với sức khỏe đường ruột. Các chất trong chế độ ăn uống cũng có thể kích hoạt phản ứng miễn dịch bất thường của cơ thể, đây là một phần của vấn đề trong bệnh”.

Nếu con bạn bị viêm loét đại tràng, làm việc với chuyên gia dinh dưỡng có thể giúp bạn xác định phương pháp tiếp cận dinh dưỡng nào sẽ phù hợp cho con bạn và gia đình bạn.

Tác động của bệnh viêm loét đại tràng lên cảm xúc

Những tác động tinh thần của một căn bệnh đang diễn ra và không thể đoán trước được đối với cả gia đình có thể rất lớn. Nhìn chung, trẻ em bị viêm ruột có chất lượng cuộc sống thấp hơn so với những trẻ khác. Trẻ nghỉ học nhiều hơn các bạn khác và có nhiều nguy cơ bị lo lắng và trầm cảm. Có thể hiểu, điều này không thay đổi khi chúng phát triển từ trẻ em sang người lớn. Michele Maddux, Tiến sĩ, nhà tâm lý giải thích: “Chúng tôi thường thấy rằng khoảng một phần tư số bệnh nhân phải vật lộn với chứng lo âu và trầm cảm đáng kể.”

Những người chăm sóc trẻ cũng phải chịu nhiều áp lực và căng thẳng. Giống như những đứa trẻ bị bêhj, cha mẹ của chúng có nguy cơ cao mắc chứng lo âu và trầm cảm và sự mệt mỏi không biến mất theo thời gian, theo nghiên cứu mới từ Trung tâm Y tế Đại học Pittsburgh.

Thêm căng thẳng cho các bậc cha mẹ là sự căng thẳng về tài chính khi có con bị bệnh. Các thủ tục và phương pháp điều trị vẫn có thể tốn kém ngay cả khi có bảo hiểm y tế, trong khi việc điều chỉnh chế độ ăn uống có thể đồng nghĩa với việc thực phẩm đắt tiền và việc bỏ lỡ ngày làm việc để đưa trẻ đến tái khám là phổ biến. Đặc biệt, những phụ huynh có thu nhập trung bình thấp hơn không đủ điều kiện nhận hỗ trợ theo nhu cầu có thể gặp rủi ro đặc biệt, theo một nghiên cứu năm 2015 từ Đại học Stanford.

Làm gì khi trẻ mắc bệnh viêm loét đại tràng?

Nếu con bạn đang xuất hiện các triệu chứng của bệnh viêm loét đại tràng, đừng hoảng sợ. Bệnh có các triệu chứng chung với nhiều bệnh khác, bao gồm cả những bệnh có thể giải quyết nhanh chóng. Tuy nhiên, hãy thông báo cho bác sĩ nhi khoa và nếu các triệu chứng không cải thiện, hãy chuẩn bị đưa con bạn đến gặp bác sĩ tiêu hóa nhi khoa.

Nếu bác sĩ nghi ngờ trẻ mắc bệnh, trẻ sẽ có một số xét nghiệm và thủ tục trước mắt. Những điều này có thể được thử thách theo nhiều cách khác nhau, tùy thuộc vào độ tuổi và mức độ chịu đựng của con bạn.

Nếu chẩn đoán của con bạn là viêm loét đại tràng, bạn vẫn đừng hoảng sợ! Cảm giác lo lắng, sợ hãi, căng thẳng và choáng ngợp trước bất kỳ chẩn đoán bệnh mãn tính nào là điều bình thường. Nhưng các phương pháp điều trị đã trải qua một chặng đường dài và có rất nhiều nguồn lực để giúp con bạn phát triển.

Tiến sĩ Patel cho biết thêm, “Mặc dù viêm ruột là một tình trạng mãn tính mà trẻ sẽ cần theo dõi và điều trị trong suốt cuộc đời, nhưng với phương pháp điều trị phù hợp, trẻ có thể có một cuộc sống khỏe mạnh, đầy đủ và làm bất cứ điều gì trẻ muốn.”

Cách hỗ trợ trẻ khi bị viêm loét đại tràng

Tìm đội ngũ y tế phù hợp

Nếu bạn không chắc chắn về bác sĩ, đừng ngại tìm kiếm ý kiến thứ hai. Với một căn bệnh mãn tính, điều quan trọng là bạn phải tin tưởng và cảm thấy thoải mái với đội ngũ y tế của mình. Bên cạnh bác sĩ tiêu hóa nhi khoa, một chuyên gia dinh dưỡng hoặc bác sĩ dinh dưỡng đã đăng ký và các nhà trị liệu để hỗ trợ sức khỏe tâm thần của cả con bạn và người lớn trong gia đình bạn có thể là vô giá.

Thỏa thuận với nhà trường

Trong khi không phải lúc nào cũng vậy, có thể chẩn đoán bệnh sẽ dẫn đến việc nghỉ học và các tình huống đặc biệt khác ở trường. Kế hoạch là hãy đề xuất một thỏa thuận giữa gia đình và nhà trường mà nhà trường sẽ cung cấp chỗ ở mà một đứa trẻ cần liên quan đến tình trạng sức khỏe. Mục đích là để đảm bảo rằng bệnh tật của trẻ không hạn chế khả năng của chúng.

Giữ liên lạc

Tiến sĩ Maddux cho biết: “Mặc dù cuộc sống chắc chắn sẽ thay đổi, nhưng việc mang lại cho con bạn cảm giác bình thường là chìa khóa quan trọng. Đó là những thay đổi nhỏ trong thói quen mà trẻ em có xu hướng cảm nhận sâu sắc nhất. Những hành động nhỏ như duy trì buổi xem phim gia đình thường xuyên của bạn hoặc tìm cách linh hoạt để duy trì tình bạn sẽ giúp bạn có được một chặng đường dài. Khi có sự gián đoạn trong các hoạt động hàng ngày, đó là lúc chúng ta thấy trẻ em phải vật lộn nhiều nhất.”

Tìm hỗ trợ

Tiến sĩ Maddux nói: “Không có lý do gì để bạn tự làm điều này, có các bậc cha mẹ và gia đình chia sẻ kinh nghiệm sống tương tự như của bạn”. Nhiều phụ huynh cảm thấy thoải mái khi giao tiếp với các phụ huynh bị bệnh khác thông qua các phương tiện truyền thông xã hội như Twitter, Instagram và Facebook, có một số nhóm riêng mà phụ huynh có thể tham gia.

Cảm ơn bạn đã đọc bài viết này, nếu thấy hay hoặc bổ ích hãy share và bình luận phía dưới nhé! Chúc bạn luôn vui khỏe.

Xem thêm bài viết:

Nguồn: Parents