Xơ phổi và 4 điều quan trọng bạn cần biết

Xơ phổi cho đến nay vẫn chưa được các bác sĩ xác định được chính xác nguyên nhân nào gây bệnh, tuy nhiên các yếu tố sau được xem là nguyên nhân và làm tăng khả năng mắc bệnh bao gồm:

1.1 Thường xuyên tiếp xúc hoặc sống và làm việc trong môi trường bị ô nhiễm không khí, nhiều khói bụi

• Bụi silica
• Sợi amiăng
• Các bụi kim loại cứng
• Bụi than
• Hạt bụi

1.2 Đang điều trị bức xạ

Một số người được xạ trị ung thư phổi hoặc ung thư vú có dấu hiệu tổn thương phổi vài tháng hoặc vài năm sau lần điều trị đầu tiên. Mức độ nghiêm trọng của thiệt hại có thể phụ thuộc vào:

• Bao nhiêu phần phổi đã tiếp xúc với bức xạ
• Tổng lượng bức xạ được sử dụng
• Có sử dụng hóa trị không
• Sự hiện diện của các bệnh phổi tiềm ẩn

1.3 Thuốc men

Nhiều loại thuốc có thể làm tổn thương phổi của bạn, đặc biệt là các loại thuốc như:

• Thuốc hóa trị. Các loại thuốc được thiết kế để tiêu diệt tế bào ung thư, chẳng hạn như methotrexate (Trexall, Otrexup, những loại khác) và cyclophosphamide, cũng có thể làm hỏng mô phổi.
• Thuốc bệnh tim. Một số loại thuốc được sử dụng để điều trị nhịp tim không đều, chẳng hạn như amiodarone (Cordarone, Nexterone, Pacerone), có thể gây hại cho mô phổi.
• Một số loại thuốc kháng sinh. Thuốc kháng sinh như nitrofurantoin (Macrobid, Macrodantin, những loại khác) hoặc ethambutol có thể gây tổn thương phổi.
• Thuốc chống viêm. Một số loại thuốc chống viêm như rituximab (Rituxan) hoặc sulfasalazine (Azulfidine) có thể gây tổn thương phổi.

1.4 Nguyên nhân khác

Xơ phổi cũng có thể do một số tình trạng, bao gồm:

• Viêm cơ da
• Viêm đa cơ
• Bệnh mô liên kết hỗn hợp
• Bệnh lupus ban đỏ hệ thống
• Viêm khớp dạng thấp
• Bệnh Sarcoidosis
• Xơ cứng bì
• Viêm phổi

Các tình trạng trên đều có thể dẫn đến xơ phổi. Mặc dù vậy, trong hầu hết các trường hợp, nguyên nhân vẫn chưa được tìm ra. Xơ phổi không rõ nguyên nhân được gọi là xơ phổi vô căn.

Các nhà nghiên cứu có một số giả thuyết về những gì có thể gây ra bệnh xơ phổi vô căn, bao gồm vi rút và tiếp xúc với khói thuốc. Ngoài ra, một số dạng xơ hóa phổi vô căn xảy ra trong gia đình, và di truyền có thể đóng một vai trò trong xơ phổi vô căn.

Nhiều người bị xơ phổi vô căn cũng có thể mắc bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD) – một tình trạng xảy ra khi axit từ dạ dày trào ngược lên thực quản.

Xơ phổi là bệnh tiến triển theo thời gian. Các triệu chứng của bệnh có thể được kiểm soát và thuyên giảm, tuy nhiên không thể phục hồi tổn thương phổi và chữa lành các sẹo phổi. Ngoài cản trở hoạt động hít thở, bệnh xơ phổi có thể gây ra những biến chứng xơ phổi nguy hiểm khác như:

• Nồng độ oxy trong máu giảm xuống thấp: Các sẹo ở phổi khiến cho việc hít thở trở nên khó khăn hơn, làm giảm lượng oxy vào máu. Khi cơ thể bị thiếu oxy, các hoạt động khác có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng, thậm chí đe dọa đến tính mạng người bệnh.
• Huyết áp động mạch phổi tăng cao: Các mô sẹo ở phổi ảnh hưởng nghiêm trọng đến động mạch cũng như mao mạch phổi, làm huyết áp động mạch phổi tăng cao, lâu dài biến chứng suy tim phải, tâm phế mạn.
• Viêm phổi, thuyên tắc phổi, suy hô hấp: Đây là biến chứng nguy hiểm xảy ra vào giai đoạn cuối khi bệnh tiến triển thành mãn tính. Khi nồng độ oxy trong máu giảm xuống thấp quá mức có thể gây rối loạn nhịp tim, suy hô hấp cấp trên nền mạn, có thể cần can thiệp thở máy, nguy cơ tử vong tăng lên.

Xơ phổi là bệnh thường gặp ở bệnh nhân trong khoảng 50 – 70 tuổi. Do bệnh ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe nên tiên lượng của bệnh chỉ trung bình từ 3 – 5 năm. Tùy vào độ tuổi mắc bệnh, tình trạng sức khỏe hiện tại, mức độ triệu chứng nặng hoặc nhẹ và diễn tiến của bệnh mà tiên lượng của bệnh sẽ khác nhau.

Nguồn tham khảo: Pulmonary fibrosis