Các món canh chua Việt đậm đà phong vị thời khẩn hoang

Mỗi khi đi xa rồi trở lại quê cũ, được thưởng thức các món canh chua ngọt lành của mẹ, nghe mùi thơm từ mớ rau vườn, lòng ta mới chợt day dứt nỗi nhớ khôn nguôi. Quả vậy, có ai trong chúng ta chưa một lần được nếm qua món ăn này, nhất là khi còn thơ trẻ. Lớn lên, mỗi người đều tất bật với những sự lựa chọn riêng, bữa cơm vì thế mà vơi bớt dần sự thơm ngon và dư vị của ngày xưa cũ. Nếu nhớ nhà, nhớ mẹ, bạn hãy nhấc điện thoại lên và cho mẹ biết bạn yêu và mong gặp mẹ biết nhường nào. Riêng Medplus thì hy vọng với công thức làm các món canh chua kết hợp với phong vị truyền thống và hiện đại dưới đây sẽ giúp bạn ngon miệng và vơi bớt nỗi nhớ quê.

Vài nét về món canh chua

Hiếm có món ăn nào gắn bó với hương quê, với tình tự dân tộc như món canh chua của người Việt. Nhà văn Sơn Nam đã viết, món ăn này vừa đậm đà vừa hào phóng vì nó kết hợp với nhiều loại rau, mỗi loại đều có vị thuốc nhằm điều chỉnh sự mất quân bình âm dương trong cơ thể; đồng thời góp phần kích thích tiêu hóa, làm cho ngon miệng.
Có lẽ, món canh chua ra đời ở Nam Bộ là để con người nơi đây thích ứng với môi trường sống ở vùng sông nước, sình lầy hoang dã có sáu tháng nắng và sáu tháng mưa lũ. Sau một ngày lao động dưới cái nắng như thiêu, được thưởng thức bát canh chua thật đậm đà pha chút mặn, ngọt và cay nấu cùng nắm rau ngoài vườn vừa giúp giải nhiệt vừa là để phục hồi sức khỏe.
Để nấu được một nồi canh chua thì từ những người nội trợ đến những thợ nấu tài ba đều không thể bỏ qua các vị mặn, ngọt, chua, cay, nồng. Để tạo vị chua thì người ta có thể linh hoạt lựa chọn trái me, chanh, cơm mẻ, lá giang, lá cóc, trái giác, xoài non, chùm ruột, khế, bứa, bần,… Nhưng để món ăn trở nên hoàn thiện thì người nấu cần biết cách kết hợp các loại nguyên liệu tạo chua này với từng loại nguyên liệu chính riêng biệt. Ví dụ như thịt gà thì nên nấu cùng lá giang, các ngát nên nấu cùng với bần, lươn nấu với đọt cóc, cá rô, cá chép thì nấu cùng trái giác,… Có như vậy thì hương vị của món ăn mới đạt đến độ ngon hoàn hảo.
Cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng là các loại rau thơm như ngò om, húng chanh, ngò gai, húng quế. Xắt nhỏ mớ rau thơm, rắc lên trên nồi canh còn nóng hổi, bốc hơi nghi ngút càng làm lan tỏa mùi thơm đặc trưng. Các loai rau thơm này như các vị thuốc giúp thanh nhiệt, giải độc, tiêu thực, lợi tiểu và chống được vi khuẩn.

1. Các món canh chua – Canh chua nghêu nấu khế

Nguyên liệu cho 4 phần ăn

Nghêu 500 gr
Khế 150 gr, cắt khoanh
Tỏi 15 gr, băm nhỏ
Sả 10 gr, băm nhuyễn
Cà chua 160 gr, cắt múi cau
Hành tím 15 gr, băm nhỏ
Muối 1 muỗng cà phê
Hạt nêm 1 muỗng cà phê
Đường trắng 1 muỗng cà phê
Thì là 50 gr, xắt nhuyễn
Ngò 50 gr, xắt nhuyễn

Cách thực hiện

Bắc nồi lên bếp, cho vào 1 muỗng canh dầu ăn, phi thơm 15gr hành tím, 15gr tỏi, 10gr sả, 80gr cà chua. Phi đến khi cà chua ra màu thì cho 600ml nước lọc vào. Đợi gần sôi thì thả 500gr nghêu đã rửa sạch vào cùng.
Khi nghêu đã bắt đầu gần chín thì tiếp tục cho 80gr cà chua còn lại cùng 150gr khế, 1 muỗng cà phê muối, 1 muỗng cà phê bột nêm, 1 muỗng cà phê đường vào nấu khoảng 10 phút rồi tắt bếp.
Múc canh ra tô, rắc thì là và ngò xắt nhuyễn lên trên. Dùng nóng với cơm hoặc bún.

2. Các món canh chua – Canh chua mực

Nguyên liệu cho 4 phần ăn

Mực ống 250 gr, khử mùi với rượu trắng và gừng, rửa sạch rồi cắt khoanh
Bạc hà 150 gr, cắt vạt chéo
Thơm 1/2 trái, cắt nhỏ
Giá đỗ 100 gr
Đậu bắp 100 gr, cắt vạt chéo
Cà chua 1 trái, cắt múi cau
Me 50 gr, ngâm với nước nóng, lọc lấy nước cốt
Ngò om 100 gr, xắt nhỏ
Ngò gai 100 gr, xắt nhỏ
Đường trắng 1 muỗng canh
Muối 1 muỗng cà phê
Hạt nêm 1 muỗng cà phê
Dầu ăn 2 muỗng canh
Tỏi băm 1 muỗng cà phê
Ớt 1 trái

Cách thực hiện

Phi thơm tỏi băm với 2 muỗng canh dầu ăn, cho mực ống vào xào, đảo đều trong 5 phút.
Đổ 1 lít nước cùng nước cốt me vào nồi, nấu sôi. Khi nước sôi, nêm gia vị 1 muỗng canh đường trắng, 1 muỗng cà phê muối, 1 muỗng cà phê hạt nêm cho vừa ăn. Cuối cùng, cho bạc hà, thơm, giá đỗ, đậu bắp, cà chua, ớt vào, nấu thêm 3 phút cho canh sôi lại. Tắt bếp.
Múc canh chua mực ra tô, rắc ngò om và ngò gai xắt nhuyễn lên trên mặt tô. Dùng nóng với cơm hoặc bún.

3. Các món canh chua – Canh riêu hến

Nguyên liệu cho 4 phần ăn

1 kg hến
2 quả cà chua, cắt múi cau
150 gr bạc hà, cắt vạt chéo
3 quả me chua, ngâm với nước nóng, chắt lấy phần nước cốt
Hành lá, rau răm, thì là: mỗi thứ một ít, xắt nhuyễn
2 củ hành khô, xắt mỏng
1 quả ớt, cắt nhỏ
Dầu ăn, bột canh, hạt nêm, nước mắm, tiêu,…

Cách thực hiện

Ngâm hến ngập trong nước vo gạo cùng vài lát ớt trong 30 phút. Rửa sạch lại với nước. Cho hến vào nồi, đổ nước cho ngập rồi cho vào 1 muỗng cà phê muối và khuấy đều. Đun đến khi nước sôi 2-3 phút thì tắt bếp, đổ ra rổ tách lấy phần thịt. Giữ lại 800 ml nước luộc hến để nấu canh.
Bắc nồi lên bếp, cho vào 1 muỗng canh dầu ăn rồi cho hành khô vào phi thơm. Tiếp tục cho cà chua vào đảo đều để cà chua ra phần nước màu đẹp mắt. Cho hến vào xào với 1 muỗng cà phê hạt nêm cho thấm.
Đổ phần nước luộc hến vào nồi hến xào, đun sôi rồi cho bạc hà vào. Nêm nếm lại cho vừa ăn rồi tắt bếp.
Múc canh riêu hến ra tô, rắc rau thơm xắt nhuyễn lên trên. Dùng nóng với cơm hoặc bún.

Các món canh chua hài hòa với đầy đủ ngũ sắc (đen, đỏ xanh, trắng, vàng) và ngũ vị (mặn, béo, chua, cay, ngọt) chắc chắn sẽ làm bữa ăn của bạn thâm đượm vị và gợi nhắc về quê nhà. Medplus chúc bạn thành công và ngon miệng. Hẹn gặp lại các bạn trong các bài viết sau!

Xem thêm

Nguồn: Tổng hợp